Column Steven de Waal

Wij hebben geen macht, wel een idee’

Recent stond in AD/Utrecht een artikel over wat bewoners hebben gedaan om voor de Dichterswijk een eigen Ringpark te ontwikkelen, te realiseren en te gebruiken, inclusief een trekpontje over de Kruisvaart. Daar hebben ze 12,5 jaar overgedaan, vaak in de luwte, zelfs voor hun medebewoners.

Dat is stug doorgaan, stevig vrijwilligerswerk verrichten en standvastig aan het goede idee vasthouden. ‘Ze ontwikkelen een visie, gaan over tot actie en laten niet meer los’ (uit het voorwoord van een van de pioniers, Laura Bakker uit ‘Ringpark Dichterswijk. Een atypisch bewonersinitiatief’, zomer 2026).

Vele burgerinitiatieven

Utrecht kent vele van dit soort burgerinitiatieven, waar actieve bewoners en maatschappelijk leiders aan de basis staan. Zonder betrokken en actieve burgers geen burgerinitiatief. Zonder maatschappelijk leiderschap geen actie, doorzettingsvermogen, lef en hameren op zichtbare voortgang en concrete stappen. Je hebt leiders met hun persoonlijkheid, karakter en onrust nodig om dergelijke nieuwe doelen te stellen. Niet alleen op papier of omdat het zo goed klinkt. Maar om vervolgens ook voorop te gaan door het onbekende gebied, waar de wijk en alle betrokken instanties ook doorheen moeten.

Instanties en actieve bewoners samen

Dat is het ‘samen’ in wat de gemeente Utrecht al enige tijd ‘Samen maken we de Stad’ noemt. Daar hoort bij dat bewoners zien wat hun actieve medeburgers bijdragen aan de leefbaarheid en kwaliteit van hun stad. Maar ook dat de officiële instanties inzien dat zijzelf deze ambitieuze en zeer concrete ideeën niet kunnen realiseren. Alleen bewoners brengen deze ideeën verder. Dankzij hun warme, vrijwillige betrokkenheid. Hun verbintenis met veel wijkbewoners op dat verre doel. En hun gehechtheid aan de maatschappelijke bijdrage aan de realisatie van dit idee, al lukt dat pas over enige jaren. It takes two to tango.

Vastberaden maatschappelijk leiders

Het hoopgevende en hartverwarmende voor de stad Utrecht is, dat Utrecht op vele andere plaatsen deze burgerinitiatieven ook kent. En dus hun pionierende, vastberaden, betrokken maatschappelijk leiders.

Zo is er het ‘We Drive Solar’ energieproject in de wijk Lombok. Opgericht en voortdurend gepromoot en verder gebracht door Robin Berg. Lombok was de eerste wijk ter wereld met een slim lokaal energiesysteem en bi-directionele Vehicle-to-Grid (V2G) laadpalen. Zonne-energie van buurtdaken wordt daardoor rechtstreeks opgeslagen in accu's van elektrische deelauto's. Als de wijk stroom nodig heeft, leveren de auto's de opgeslagen zonne-energie langs die laadpalen weer terug aan de buurt.

Het juiste doen in het woud van instanties

Minder bekend, maar net zo belangrijk was het maatschappelijk leiderschap van Riet van Denderen, die de Stichting GOUD heeft opgericht. Dit is een hulporganisatie voor dak- en thuislozen en drugsverslaafden in Utrecht. De stichting helpt met belangenbehartiging, wonen, slaapplaatsen, voorlichting en veel meer. Riet van Denderen liep door de stad, kende en bezocht, vooral buiten kantoortijden alle plekken waar deze mensen zaten of sliepen. Zij sprak ze aan, en kon vervolgens in het woud van instanties, zoals politie, gemeente, belastingdienst, arbeidsbureau contacten leggen om voor deze ene persoon, die zij wel goed kende, het juiste te doen.

Vitaliteit via voetbal

Nog een voorbeeld, mogelijk bekender, betreft de bijdrage van Frans van Seumeren aan FC Utrecht. Niet alleen zijn overname van aandelen, kort nadat de club-organisatie weer in orde was gemaakt, zowel financieel als bestuurlijk, en het daarna nog jarenlang veilig moeten stellen van de continuïteit. Hoewel veel Utrechters dat in zichzelf al een belangrijke maatschappelijke bijdrage van hem vinden.

Het gaat mij hier er vooral om dat hij als groot aandeelhouder nadrukkelijk de maatschappelijke activiteiten van de club ging steunen. Voetbal is de grootste sport en heeft dus een grote verantwoordelijkheid voor de vitaliteit, fitheid en betrokkenheid van velen. Die activiteiten waar de profvoetballers voluit aan meedoen, variëren sterk. Van deelnemen aan straatvoetbaltoernooien, regionale clubs ondersteunen en coachen, bezoeken aan het WKZ of Revalidatiecentrum De Hoogstraat, tot aan het instandhouden van een Blindentribune en een Charity Box. Zo maken Van Seumeren en FC Utrecht mee deze stad.

Trots op actieve medeburgers

Laten we trots zijn op onze medeburgers die actief aan onze stad Utrecht bouwen. Naast Dichterswijk, dak- en thuislozen en FC Utrecht Maatschappelijk, is er nog zoveel meer te doen voor deze stad, die groeit, ook in maatschappelijke uitdagingen. Mooi te zien dat vele instanties in de stad daar ook toenemend voor open staan, vanuit het besef van de andere, ook passende slogan: ‘Zonder actieve burgers kunnen de instanties het niet’.

Steven P.M. de Waal
Lid Utrecht Development Board

‘Wij hebben geen macht, wel een idee’]

> Aanmelden nieuwsbrief



» » ‘Wij hebben geen macht, wel een idee’

Utrecht
Jeroen HermkensJeroen Hermkens INTERVIEW

"Utrecht kan van kunstenaars profiteren"

"Had iemand ooit van Bilbao gehoord zonder het Guggenheim museum?" Jeroen Hermkens, beeldend kunstenaar en UDB-lid, pleit voor meer zichtbare kunst en cultuur in Utrecht. "We snakken naar schoonheid" zegt hij. En hij ziet dat grote culturele projecten een verrassende invloed hebben. "De bouw van het Antwerps Museum MAS heeft in korte tijd een verpauperde wijk een ander imago gegeven".

> Lees het hele interview