Column Trude Maas
Utrecht onderwijsstad, zegen of gesel
Dankzij het feit dat we hier de jeugd veel kunnen leren, zijn we een jonge stad. We tellen ruim 150.000 kleine en grote inwoners die naar school gaan of studeren. En van de andere inwoners verdienen er ruim 20.000 hun brood in het onderwijs. In bijna elk huis is onderwijs dus aanwezig.
Dat onderwijs zo nadrukkelijk leeft in Utrecht heeft ook nadelen zoals het sterke geloof in de waarde van diploma’s. Hoe kun je ook anders, omringd door onderwijs in je wereld? Daarbij komt dan ook nog eens een ander geloof: dat je vooral dingen leert binnen de muren van een schoolgebouw.
Leren buiten de schoolmuren
De beweging om ook werkers die iets moeten bijleren opnieuw binnen die muren te trekken, is dus sterk. Zeker met een dalend aantal leerlingen en dreigende krimp in onderwijsinstellingen. Volwassenen vormen een nieuwe markt.
We zouden verwachten dat waardering groeit voor wat zo eufemistisch ‘elders verworven competenties’ heet. Drie keer raden uit welk perspectief en welke hoek die term komt. De wereld op z’n kop bekeken, want ‘elders’ betreft hier alles buiten het schoolsysteem. Waar we allemaal permanent leren. Daar hebben u en ik niet altijd docenten bij nodig. Wel collega’s, feedback en praktijkcursussen.
Geen diploma’s, wel competenties.
Je zou denken dat het diploma-kartel staat te springen om die in het volle leven verworven competenties van een (liefst: hún) diploma te voorzien. Maar nee. Want, o ironie: kun je eigenlijk wel leren buiten de muren van een school?
Daar is ook een andere verklaring voor.
We zien steeds duidelijker dat diploma’s ook maar een momentopname zijn. Kijk maar naar de beweging die werkgevers maken. Voor functies omschrijven zij tegenwoordig vaker de eisen in termen van competenties en niet in termen van diploma’s.
Talenten belonen
En wie heeft er inmiddels niet ervaren dat de ‘cliënten’ van Amerpoort prima koffie kunnen maken en uitserveren in TivoliVredenburg? Geen diploma’s, wel competenties. Genieten door het leveren van een bijdrage aan een groter geheel, voor vol genomen worden. Gebruik kunnen maken van de talenten die je hebt, en niet aangesproken worden op wat je niet kunt. En hartelijke steun als het toch even niet lukt.
Hulde aan zo’n werkgever. Wie volgt?
Meer brede scholen, meer verlengde brugklassen
Zou het onderwijs ook niet meer op die manier naar leerlingen kunnen kijken? Al vanaf 12 jaar ondergaan we nu immers die gesel van de selectie. Discussie alom over de toetsen, van ‘eindtoets’ naar ‘doorstroomtoets’. Van streng adviseren door de basisschool tot ‘kansrijk’ adviseren. Hilarisch toch? De pendel gaat nu al sinds de zestiger jaren heen en weer.
Maar waarom die horde op 12 jaar eigenlijk? ‘Utrecht onderwijsstad’ schept verplichtingen. Wees zuinig op je jeugd. Schep kansen, werp geen barrières op. Neem het voortouw dus. Laat zien dat het wel kan. Verken nieuwe wegen. Een beetje over de randen van de regelgeving misschien? Dat durven we hier wel. Mooie opdracht voor een nieuwe gemeentelijke coalitie straks: meer brede scholen, meer verlengde brugklassen.
Gewoon lekker samen door
Stop met die tobberige selectie op 12 jaar. Gewoon lekker samen door. Voorbeelden te over. In de ons omringende landen blijven kinderen tot hun 15e jaar bij elkaar op dezelfde school. Dat vindt iedereen daar doodgewoon. Zeg dus niet dat het niet kan. Het gaat om willen.
Trude Maas
Voorzitter Utrecht Development Board
![Utrecht onderwijsstad, zegen of gesel]](/assets/images/pasfotos/trude_maas_2.jpg)
Rien Nagel, Kees Rutten en Monique Mourits
INTERVIEW"Constructief, maar wel kritisch"
De kracht van de Utrecht Development Board? Drie leden geven een eenstemmig antwoord: de eigen koers los van de politiek, zoekend naar gesprek met de stad en de buurt. Kortom: allereerst in contact met de basis en niet met reguliere machtsfactoren.
> Lees het hele interview