Deel deze pagina:

Niek de Wit

Column Niek de Wit

Preventie in de praktijk brengen, het lokaal bestuur is aan zet!

Het afgelopen jaar hebben we op alle fronten de onmacht van het landelijk bestuur gezien. Door partijpolitieke blokkades wordt de stikstofproblematiek niet opgelost. Daardoor weten boeren niet waar ze aan toe zijn, en zit de woningbouw op slot.

Eindeloze discussies over eigen risico en de huiver voor impopulaire maatregelen rondom passende zorg met als gevolg steeds verder stijgende zorgkosten.

Dappere gemeentebestuurders

Omdat Den Haag het niet voor elkaar krijgt profileert het lokaal bestuur zich steeds meer. Dappere burgemeesters van grote steden nemen stelling in politieke discussies. Ze proberen oplossingen voor problemen van hun inwoners te vinden door dan desnoods maar zelf stappen te zetten. Gemeentes schelden schulden kwijt om armoede te bestrijden. Wethouders proberen woningbouwprojecten erdoor te trekken, en lokale wetgeving te maken om het fietsverkeer veilig te houden.

Zoals Sharon Dijksma, de huidige voorzitter van de VNG,  het motiveerde: als het Den Haag niet lukt, of Den Haag gewoon niet wil, dan is het aan ons om een stap naar voren te zetten, voor onze inwoners.

Het gemeentelijk bestuur lijkt op dit moment het best functionerende deel van de overheid. De VNG heeft zelfs concrete voorstellen gedaan in een soort verkiezingsprogramma.

Ook preventie de dupe

Voorkomen is beter dan genezen. Dat weet iedereen, maar het voorkomen van ziekten komt niet van de grond. Ondanks talloze nota’s en beleidsrapportages, en honderden miljoenen aan subsidies zien we nauwelijks voortgang op het preventiedossier.

Overgewicht geldt al jaren als volksziekte nummer 1. Nederlanders eten ongezond en bewegen te weinig. Armoede en teveel stress zijn belangrijke oorzaken van ongezondheid en ziekte. En de gezondheidsverschillen in Nederland worden steeds groter. Niet wat je bent, maar waar je woont bepaalt je gezondheid, ook in Utrecht.  

Overheid doet onvoldoende

De politiek faalt in het nemen van de juiste stappen. We weten dat een suikertax overgewicht kan terugdringen, maar de overheid wil die stap niet nemen. Voor ongezond eten betaal je in Nederland nog altijd minder dan voor gezonde voeding. De maar doorgaande reclame voor online gokken drijft jongeren in de problemen.

In de epidemie van Parkinson in de streken met gif gebruikende bloementeelt verschuilt de overheid zich achter EU-regels. En naast roken lijkt nu vapen de volgende gezondheidsuitdaging. Maar ook hier kijkt een stuurloze overheid toe.

Gemeentes, neem de regie!

Dan maar lokaal. Gemeentes kunnen veel initiatieven nemen om de gezondheid van haar inwoners te beschermen. Verbied fastfood ketens in de buurt van scholen. Niet alleen een rookverbod maar ook een vape-verbod in de openbare ruimte. Ondersteun de sociale basis op wijkniveau, en geef daarbij prioriteit aan bestrijding van armoede en eenzaamheid.

Zorg dat alle kinderen gezonde voeding krijgen, door schoolmaaltijden in te voeren. In andere landen is dat heel gewoon. Het recent in Utrecht gestarte Hapkracht toont een mooi voorbeeld hoe je dat samen met private partijen kunt organiseren.

Veilige fietspaden en stoepen

En wat betreft bewegen: praat niet alleen over sporten, maar ga terug naar de basis. Stimuleer het naar school fietsen en spelen op straat door aanpassing van lokale verkeersregels. Maak fietspaden en stoepen weer veilig met lokale wetgeving.

Zo kunnen lokale maatregelen een enorme boost geven aan preventie.  Als de landelijke overheid het niet doet, dan moet de gemeente het zelf maar organiseren in de wijken.

Niek de Wit
Lid Utrecht Development Board

> Aanmelden nieuwsbrief

Home » Columns » Preventie in de praktijk brengen: lokaal bestuur aan zet!