Deel deze pagina:

Bouchra Dibi

Column Bouchra Dibi

Leren van Freire: inspiratie uit Chili voor Utrecht

Onlangs was ik in Chili. Daar speelt van alles, maar ik wilde vooral zien hoe zij maatschappelijke problemen aanpakken in wijken en gemeenschappen. Niet wat de regering doet. Wat ik zag, raakte me diep. Het ging om meer dan projecten of methodes. Het draaide om bewoners die werkelijk eigenaar zijn van hun eigen leven en hun omgeving.

Ik zag bewoners samen theater maken voor hun buurt. Niet op een professionele manier, maar echt door hen zelf bedacht, geschreven en uitgevoerd. Ze oefenden, repeteerden, bouwden decors en nodigden andere bewoners uit.
Zo ontstond een soort sociale lijm: mensen hielpen elkaar, leerden van elkaar en werden trots op hun eigen werk. Hetzelfde gold voor kunstprojecten en PR-initiatieven: bewoners maakten kunst in de openbare ruimte, gaven tentoonstellingen of kleine performances, en gebruikten dat om elkaar te verbinden en hun wijk te laten zien.

Zorg, welzijn en gemeenschap

Een ander indrukwekkend voorbeeld was een ziekenhuis waar ik langskwam. Daar pakken ze patiënten niet alleen medisch aan, maar ook sociaal. Zodra iemand binnenkomt, wordt gekeken wat er nodig is om hen zowel medisch als sociaal goed op te vangen. En ze laten niet los als de medische zorg klaar is: er is nazorg, begeleiding en verbinding met de gemeenschap. Dat soort holistische aanpak werkt, en het laat zien hoe diep integratie van zorg, welzijn en gemeenschap kan gaan.

De aanpak van Paulo Freire

De basis van deze aanpak is de pedagogie van de Braziliaanse onderwijshervormer Paulo Freire. Daarin zijn leren en ontwikkeling geen eenrichtingsverkeer. Het gaat om samen ontdekken en verantwoordelijkheid nemen. In Chili zag ik dat dit principe breed wordt toegepast. Bewoners nemen initiatief, professionals en commerciële partijen faciliteren, ondersteunen en verbinden. Daar is het heel normaal dat bedrijven, banken en andere commerciële organisaties structureel meedoen. Niet als filantropie, maar als onderdeel van het geheel. Ze leveren middelen, expertise en netwerk. En dat versterkt de impact van projecten enorm.

Brugfunctie van UtrechtDB

Wat kan Utrecht hiervan leren? Heel veel. Te vaak bedenken organisaties of de gemeente wat goed is voor een wijk en volgen bewoners. Freire zou zeggen: dat werkt niet. Impact maak je alleen als bewoners mede-eigenaar zijn van hun oplossingen. En commerciële partners kunnen daar een enorme rol in spelen: faciliteren, verbinden en projecten structureel ondersteunen. Hierin herken ik de brugfunctie die de Utrecht Development Board vervult met partijen samenbrengen en initiatieven een stevig fundament geven.

Het werkbezoek was een spiegel. Ik zag samenwerking: kunst, cultuur, welzijn, zorg en commerciële ondersteuning. Bewoners nemen initiatief, ondersteunen elkaar, en de hele gemeenschap profiteert. Dat is precies wat we in Utrecht kunnen doen. Projecten niet los van elkaar organiseren, maar samenwerking stimuleren tussen bewoners, organisaties, bedrijven en overheid.

Utrecht, stad waar mensen floreren

Dialoog en samenwerking zijn de sleutel. Als mensen hun verhaal kunnen doen, elkaar begrijpen en samen oplossingen bedenken, ontstaat echte verbinding. Het werkbezoek liet zien dat verandering van binnenuit komt. Utrecht kan leren van Freire: geef bewoners ruimte, vertrouwen en een stem, en laat alle partijen (ook commerciële) bijdragen aan duurzame impact. Dan wordt Utrecht een stad waarin mensen niet alleen leven, maar echt floreren.

Bouchra Dibi
Lid Utrecht Development Board

> Aanmelden nieuwsbrief

Home » Columns » Leren van Freire: inspiratie uit Chili voor Utrecht