Deel deze pagina:

Joost van Hoorn

Column Joost van Hoorn

De wereld staat in de fik, Utrecht bereid je voor

De verkiezingen zijn geweest, we hebben een nieuwe raad en nu is het aan de onderhandelende partijen om een nieuw collegeakkoord te sluiten. Nu is ook hét moment om de blik op de toekomst te richten en de vraag te beantwoorden: hoe willen we dat Utrecht zich de komende jaren ontwikkelt? Politiek en ondernemers: ontwikkel een lange termijn ruimtelijk-economische visie op de ontwikkeling van Utrecht en de regio.

Mondiale crises raken ook Utrecht

Het nieuws barst van de alarmerende berichten over crises op allerlei plekken in de wereld. China ontplooit zich als wereldmacht en voert een agressieve strijd om technologie, grondstoffen, handel en territorium. De Verenigde Staten willen onze bondgenoot niet meer zijn. Oorlogen in het Midden-Oosten en Afrika leiden tot nieuwe ontwrichtende migratiestromen. En dan heb ik het nog niet eens over de ongekende energiecrisis die op ons afkomt als gevolg van Trumps belachelijke avontuur in Iran. Had hij dan echt niet kunnen voorzien dat een afsluiting van de Straat van Hormuz zou leiden tot een wereldwijde ramp?

Gelukkig wordt ons stadsje (nog) niet geteisterd door oorlog en ellende. Toch hebben al die grote veranderingen in de wereld op de lange termijn potentieel grote gevolgen voor Utrecht. En dus moeten we met elkaar verder vooruit kijken en veel meer oog hebben voor lange termijn ontwikkelingen zodat we beter zijn voorbereid op een onzekere toekomst.

Uitwisseling tussen ondernemers en politici

Op maandag 9 februari organiseerden verschillende ondernemersverenigingen en de Utrecht Development Board een debatavond waarin ondernemend Utrecht en de Utrechtse politiek met elkaar in gesprek gingen in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen op 18 maart. Met vertegenwoordigers van maar liefst twaaalf politieke partijen werd gesproken over ruimte om te ondernemen, bereikbaarheid, verduurzaming en de samenwerking tussen gemeente en ondernemers. Het is heel goed dat dit gesprek tussen de Utrechtse politiek en ondernemers werd gevoerd, maar waarom alleen in campagnetijd? Utrecht staat voor grote uitdagingen als het om deze onderwerpen gaat. Dus laten we die uitwisseling tussen ondernemend Utrecht en de Utrechtse politiek minimaal één keer per jaar organiseren.

In slaap gesust door het succes?

Wie vanaf een afstandje kijkt naar de economische ontwikkeling van de Utrechtse regio denkt wellicht dat het hartstikke goed gaat. Al jarenlang staat de regio Utrecht bovenaan in allerlei nationale en Europese lijstjes van ‘meest innovatieve regio’. Ook de finaleplaats onlangs van Utrecht in de European Capitals of Small Retail Award 2026 liet zien dat de stad tot de top van Europese steden behoort. Dat zijn werkelijk mooie en goede prestaties en een prachtige erkenning van het innovatieve en vooruitstrevende karakter van Utrechtse ondernemers. Ook met het Utrecht Science Park met 76 bedrijven en 30.000 werknemers in lifesciences & health heeft Utrecht goud in handen.

Het gaat helemaal niet zo goed als het lijkt

Het onlangs gepubliceerde rapport-Wennink stelt een heldere diagnose van de stand van onze economie: Nederland loopt in rap tempo economische schade op door onder meer de hoge energieprijzen en netcongestie, het stikstofslot, de trage processen van vergunningverlening en het gebrek aan technisch geschoold personeel. Dit, en het gebrek aan een standvastige langetermijnvisie, draagt er bovendien aan bij dat durfkapitaal Nederland links laat liggen. Hetgeen niet alleen desastreus is voor de concurrentiekracht, maar ook voor de gemiddelde koopkracht – zeker in het licht van de oplopende zorgkosten als gevolg van de vergrijzing.

Schaarste zet rem op groei

Zoals meer Nederlandse regio’s, kampt Utrecht met schaarste aan personeel, ruimte en energie (netcongestie!). Dit zet een grote rem op de ontwikkeling van de economie. Bedrijven kunnen niet meer doorgroeien en moeten noodgedwongen uitwijken naar andere regio’s, landen of zelfs continenten. We weten dat voor de transitie naar een circulaire economie niet minder, maar juist méér ruimte nodig is om grondstoffen opnieuw te gebruiken en up te cyclen. Dergelijke processen moeten in de nabijheid plaatsvinden, maar waar is daar nog ruimte voor in de regio Utrecht?

Wonen drukt werken de stad uit

Door de grote druk op de Utrechtse woningmarkt (prijsstijgingen behoren al lange tijd tot de grootste van het land) worden steeds meer bedrijventerreinen getransformeerd naar woningbouw. Maar met de groei van het aantal inwoners, hebben we in Utrecht juist meer en vooral meer betaalbare ruimte voor bedrijvigheid nodig. Niet alleen voor innovatieve start-ups, scale-ups, snelle groeiers en ambitieus mkb, maar ook voor het reguliere stadsverzorgend mkb, de culturele makers en de maatschappelijke voorzieningen. Want alleen een stad waar verschillende functies met elkaar in samenhang worden ontwikkeld, is een stad in balans.

Oproep: ontwikkel een breed gedragen toekomstperspectief

In het licht van de vele ontwikkelingen, de kansen en bedreigingen die op de Utrechtse economie afkomen is het zaak dat de Utrechtse politiek en ondernemers de handen ineen slaan om tot een breed gedragen verhaal te komen. Waar gaan we naartoe? Welke scenario’s en toekomstrichtingen zijn voorstelbaar op basis van waar Utrecht nu al sterk in is? Wat is onze ambitie en welke keuzes maken we? Het wordt nu echt tijd dat we dit gesprek met elkaar gaan voeren. Wie pakt de handschoen op?

Joost van Hoorn
Lid Utrecht Development Board

> Aanmelden nieuwsbrief

Home » Columns » De wereld in de fik, Utrecht bereid je voor