Deel deze pagina:

Trude Maas

Column Trude Maas

De stoep als fietsenstalling

We wilden een schonere stad. Autoluw was het toverwoord.
Met de auto de stad in werd dus steeds minder aantrekkelijk gemaakt. Duur parkeren, verplicht omrijden, tot het invoeren van 30 kilometer als meest toegestane snelheid. Handhaven is wel een dingetje, maar dat werd opgelost door straten anders in te richten. Fietsen werd het nieuwe credo.

Inmiddels rijdt alles 30. Auto’s, bussen, bakfietsen, fat bikes, ebikes, in de zomer een enkele wielrenner en wie daarvoor wil doorgaan. Alleen de gewone fietser delft het onderspit: die heeft moeite om die snelheid te halen.

Fietspadenaanleg ooit doorbraak naar veiliger fietsen

Fietspaden waren ooit een doorbraak om de concurrentie met de auto te doorbreken: veel veiliger fietsen. Men keek er elders behoorlijk van op. Actie-resultaat van de Fietsersbond, die juist vorige week in Bieb Neude het 50-jarig bestaan vierde.
Inmiddels worstelen we met het succes van de fiets.
Files in de spits, meer hoofdletsel door valpartijen en afgenomen mobiliteit voor ouderen. We sluiten ons dus schoorvoetend aan bij de buurlanden en gaan steeds meer helmpjes dragen. Prima. Waar je ze laat is soms wel lastig, maar daar vinden we ook nog wel wat op.

Eenvoudige gedragsregels

Het lijkt erop dat fietsers, nu ze definitief king zijn in de stad, steeds minder de neiging hebben zich aan eenvoudige gedragsregels te houden. Stoppen voor rood snapt de jeugd pas als ze zelf auto kunnen rijden. Nu geldt nog vooral haast-haast. Opzij-Opzij zong de Utrechtse bard Herman van Veen al. Richting aangeven is echt niet cool. Ook best hinderlijk als je tegelijk met je telefoon bezig bent. Gratis lampje is kennelijk toch te ingewikkeld.

Tomeloze haast

Maar het grootste ongerief van de fietsexplosie is natuurlijk het parkeren.
Fietsen zijn eigenlijk de nieuwe auto’s. De gemeente probeerde oplossingen. Grote fietsenstallingen kwamen er. Gratis ook nog eens.
Maar we pletteren de fiets het liefst precies neer voor de deur waar we straks doorheen gaan. En dan nog niet eens tegen de gevel, maar gewoon midden op de stoep.
Want we hebben tomeloze haast. Liever de fiets midden op de stoep dan twee minuten besteden aan hem uit de weg zetten. Op de Neude breek je je nek over oud ijzer, liefst nog een omgevallen dominostenen-reeks van barrelfietsen. En tegelijk is de gratis stalling onder de Bieb niet eens vol.

Je doet wat je gewend bent en wat anderen doen

Verkeersgedrag is gewoontegedrag en groepsgedrag.
Gewoonte: je doet wat je gewend bent behalve bij dwang wanneer je uit je comfortzone moet.
Groepsgedrag: je kijkt naar anderen: hé die snijdt bij het kruispunt een paar meter af over de stoep en is dus twee seconden eerder thuis en dat ga ik ook doen: niemand die er iets van zegt.

Eigen ruimtes voor lopers en fietsers

Hoe kun je gedrag doorbreken? Heldere regels helpen alleen met handhaving erbij. Sluit een aantal straten altijd af voor fietsen en met obstakels. Dus: veel ‘straatmeubilair’ (borden, plantenbakken, etc.) als buffers plaatsen en met trial & error kijken wat best werkt. Shared space afschaffen. In de Utrechtse binnenstad enkele doorgaande straten oost-west, noord-zuid inrichten waar fietsers duidelijk eigen rijruimte krijgen maar met aangepaste snelheid.

Straf, maar beloon ook

Ik weet dat dit lastig is. Boa`s of anderen moeten bekeuren (straffen) en fietsers actief begeleiden naar de vele goede stallingsfaciliteiten (belonen). Maak stallingen waar mogelijk meer cool.
Strikte handhaving geeft heus resultaat. Dat zien we elders. Vaak kwestie van één persoon (directeur, gebiedsmanager, wie dan ook) die hier continu en jarenlang aan trekt.  

Herover de stoepen

De stoep die ooit bedoeld was voor voetgangers, is definitief veroverd door de fietsers. Tel daar de terrassen, kliko’s en de winkelreclame-borden nog eens bij, en de wandelaar weet waaraan hij/zij toe is. Weinig ruimte. Ook niet voor een kinderwagen, en al helemaal niet voor een rollator of een rolstoel.
Het centrum kun je te voet echt beter mijden. Op een paar winkelstraten na.
Of pikken we het niet? Zoals al 50 jaar lang de fietsers de auto-druk niet accepteren.

Herover de stoepen. Stel iemand aan, die ervoor gaat.
Wie moet dat doen? Kan gemeente zijn, ondernemers/bewonersvereniging. Centrum management. Zodat de binnenstad weer van iedereen is en niet alleen van de brutaalste fietsers.

Trude Maas
Voorzitter Utrecht Development Board

> Aanmelden nieuwsbrief

Home » Columns » De stoep als fietsenstalling